बिजुली निर्यातमा नयाँ सम्भावना

  • पुस १०, २०७५
  • ३०९४ पटक पढिएको
  • प्रदेश पोर्टल
alt

भारतको विद्युत् व्यापार निगम (एनभीभीएन) ले नेपालसँग १ हजार ५ सय मेगावाट बिजुली खरिद गर्ने प्रस्ताव गरेपछि नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रमा नयाँ सम्भावनाहरू देखिएका छन् ।

एनभीभीएन भारतीय सरकारी स्वामित्वको नोडल एजेन्सी हो । भारतले दीर्घकालीन रूपमा विद्युत् खरिद गर्ने गरी यस्तो प्रस्ताव गरेको हो । भारतको यो प्रस्तावले नेपाललाई भारततर्पm विद्युत् बिक्री गर्न बाटो खोलेको छ । भारतले यसै साता नयाँ विद्युत् आयात–निर्यात निर्देशिका ल्याएको छ । उसले पुरानो निर्देशिका सच्याउँदै छिमेकी मुलुकबाट विद्युत् आयातमा राखेका बाध्यात्मक र अप्ठ्यारा शर्तहरू हटाएको छ । यसले नेपाली जलविद्युत्को क्षेत्रमा नयाँ आशा जगाएको हो ।

भारतीय कम्पनी जीएमआरले माथिल्लो कर्णालीबाट उत्पादन गर्ने ५ सय मेगावाट विद्युत् खरिद गरेर एनभीभीएनले बङ्गलादेश पठाउन खोजेको छ । उसले अन्य आयोजनाबाट नेपालमा भविष्यमा उत्पादन हुने बिजुली पनि किन्ने इच्छा देखाएको छ । यसले भारतमा मात्रै नभएर बङ्गलादेशसँग पनि बिजुली बेच्ने बाटो खुलेको छ । यो सकारात्मक पक्ष हो । यसबाट नेपालले फाइदा लिन सक्नुपर्छ । यही सम्भावनालाई ध्यान दिँदै अब बङ्गलादेशसँग जोडिने गरी प्रशारणलाइन निर्माण गर्ने योजना नेपाल सरकारले बनाएको विषय बाहिर आएको छ । हाम्रो देशको समस्या नै के हो भने योजनाहरू बन्छन् तर कार्यान्वयनको तहमा पुगेपछि लथालिङ्ग हुन्छन् । यो योजना पनि त्यसैगरी अलपत्र नपर्ला भन्न सकिन्नँ । त्यसकारण सरकारको ध्यान यसतर्पm जानु आवश्यक छ । योजनालाई तत्काल कार्यान्वयनको तहमा लैजानुपर्छ । अहिले बलियो र स्थायी सरकार भएको बेलामा यसतर्पm गम्भीर हुनु अपेक्षित छ ।

नेपाल सरकारले इनर्जी बैङ्किङको अवधारणा धेरै अघि नै प्रस्ताव गरेको हो तर भारतले यसप्रति चासो दिएको छैन । वर्षायाममा बढी भएको बिजुली भारतलाई दिने र सुख्खा याममा त्यति नै परिमाणमा भारतबाट बिजुली आयात गर्ने इनर्जी बैङ्किङको अवधारणा हो । यस्तो प्रस्ताव नेपालले भारतसँग गरेको छ ।

नेपालका अधिकांश जलविद्युत् आयोजना ‘रन अफ दी रिभर’ प्रणाली अर्थात् बगिरहेको नदीको पानीमा आधारित छन् । यस्ता आयोजनामा वर्षायाममा पूर्ण क्षमतामा विद्युत् उत्पादन हुन्छ तर हिउँदमा पानीको बहाव घटेर उत्पादन पनि निकै घट्न पुग्छ । सुख्खायाममा देशमा विद्युत् अभाव हुनुको कारण पनि यही हो । वर्षायाममा नेपालमा विद्युत् उत्पादन बढ्छ भने भारतमा यसै बेला माग अत्यधिक बढ्छ । हिउँदमा भने त्यहाँ खपत कम हुन्छ र नेपालमा उत्पादन घट्छ । यो अवस्थालाई व्यवस्थापन गर्न इनर्जी बैङ्किङको अवधारणा ल्याइएको हो । यसो हुन सक्दा बिजुलीको उपलब्धता दुवै देशमा सहज हुन्छ ।

नेपाल–भारत ऊर्जा आदानप्रदान समिति (पावर एक्सचेन्ज कमिटी)को बैठक भोलि बुधबार भारतमा शुरु हुँदैछ । यो बैठकमा प्रस्तावित इनर्जी बैङ्किङको प्रस्तावबारे कुनै महत्वपूर्ण निर्णय हुन सक्ने ऊर्जा मन्त्रालयले जनाएको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङ नेतृत्वको नेपाली टोली सो बैठकमा सहभागी हुनेछ । इनर्जी बैङ्किङका लागि भारतसँग थप छलफल गर्न सो टोलीलाई कार्यादेश दिइएको छ ।

यसअघि भारतले चासो नदिए पनि यसपटक भने यो विषयलाई टुङ्गोमा पु¥याउन सकिनेमा नेपाली पक्ष आशावादी छ । भारतले बिजुलीलाई रणनीतिक वस्तुबाट हटाएर व्यापारिक वस्तुको सूचीमा राखेपछि नेपाललाई क्षेत्रीय रूपमा बिजुली व्यापार गर्न सहज वातावरण बनाउँछ । यसो भएमा नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी भित्र्याउन पनि सहज वातावरण बन्नेछ ।

अहिलेसम्म नेपालले नै भारतबाट बिजुली आयात गरिरहेको छ । माथिल्लो तामाकोशीबाट बिजुली उत्पादन शुरु भएपछि भारतमा बिजुली बेच्न सकिने नेपाल सरकारको दाबी छ । यसबाहेक अन्य आयोजनाहरू पनि धमाधम बन्दैछन् । माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत् आयोजना सञ्चालनमा आएपछि नेपाललाई बढी हुने बिजुली भारत पठाउने प्राधिकरणको योजना छ ।

यो योजनालाई मूर्तता दिँदै विद्युत् बिक्री गर्ने हो भने यसबाट नेपालले राम्रै आम्दानी गर्ने निश्चित छ । नेपालले वैदेशिक मुद्रा आर्जन गर्ने मुख्य क्षेत्र भनेकै पर्यटन, जलविद्युत् र जडीबुटी हो । यसतर्पm सरकारको ध्यान जानु आवश्यक छ । अल्पकालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन योजना बनाएर काम गर्ने हो भने सरकारले देखेको समृद्धिको सपना पूरा गर्न धेरै समय लाग्ने छैन तर काम नगरी भाषण मात्र गरेर भने सपना कहिल्यै पूरा हुने छैन ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

गृहको पत्र मोरङ्ग जिल्ला प्रशासनलाई,नोवेल मेडिकल कलेजका सन्चालकलाई पक्राउ गर

इटहरीः सरकारले तोकेभन्दा बढि रकम लिएर मेडिकल अध्ययन गराएको आरोप लागेका बिराटनगर स्थित नोवल मेडिकल कल ...

सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैँक घोटला प्रकरण, अपचलन भएको रकम जाडपार्टी र जग्गा कारोबारमा

इटहरीः सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैङ्क बिराटनगरबाट अपचलन भएको ठुलो अंकको रकम बैँकका सिइओ नविन सुवेदीले जाड ...

प्रदेश १ मा ३ जनाको मृत्यु, ११३५ जनामा कोरोना संक्रमण

विराटनगरः प्रदेश १ मा पछिल्लो २४ घण्टामा १ हजार १३५ जनामा कोरोना संक्रमण भएको छ । १ हजार २३६ जनाको प ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: [email protected]
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • मार्केटिङ प्रमुखः देवराज पुरी
  •   ९८६२३०११३८, ९८१९०३१०६२
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल (इलाम)
  •  राजन ठटाल (खोटागं)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)

Copyright © 2018 / 2022 - pradeshportal.com All rights reserved