इटहरीः पछिल्लो समय बढ्दो हावाहुरी र लामो समयदेखिको सुख्खा मौसमका कारण इटहरी उपमहानगर क्षेत्र आगलागीको उच्च जोखिममा परेको छ। तर यस्तो संवेदनशील अवस्थासमेत स्थानीय सरकारबाट आवश्यक पूर्वतयारी र सक्रियता नदेखिँदा जनस्तरमा तीव्र असन्तुष्टि र आक्रोश चुलिँदै गएको छ।
स्थानीयवासीहरूका अनुसार हरेक वर्ष जसो गर्मी याम सुरु भएसँगै आगलागीका घटना दोहोरिने गरे पनि यस वर्ष जोखिम झन् बढी देखिएको छ। तर विगतका घटनाबाट पाठ सिक्दै प्रभावकारी तयारी गर्नुपर्ने सम्बन्धित निकाय भने अझै पनि निष्क्रिय देखिएको उनीहरूको आरोप छ।
“अहिलेको अवस्थामा सानो लापरवाहीले पनि ठूलो विपत्ति निम्त्याउन सक्छ,” इटहरी–४ का एक स्थानीयवासी भन्छन्, “तर सरोकारवाला निकायहरू मौनजस्तै देखिन्छन्। न त सचेतनामूलक कार्यक्रम छन्, न त दमकल सेवा सुदृढ पारिएको छ।”
पूर्वतयारीको अभाव, जोखिम झन् बढ्दो
विज्ञहरूका अनुसार यो मौसममा तीव्र हावाहुरी चल्दा बिजुलीका तारहरू एकआपसमा ठोक्किएर सट हुने, सुक्खा घाँस–फोहोरमा सानो झिल्काले पनि आगो सल्किने, र मानवीय लापरवाहीका कारण ठूलो आगलागी हुन सक्ने जोखिम अत्यधिक रहन्छ। यस्ता अवस्थामा पूर्वतयारी, द्रुत प्रतिक्रिया संयन्त्र, पर्याप्त उपकरण र स्पष्ट कार्ययोजना अनिवार्य मानिन्छ।
तर इटहरीमा भने जोखिम क्षेत्रहरूको पहिचान, दमकलको पर्याप्त व्यवस्था, तथा आपतकालीन तयारीजस्ता आधारभूत पक्षहरू नै कमजोर देखिएको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
विगतका घटनाबाट पाठ सिकिएन
विगतमा इटहरीमा भएका विभिन्न आगलागी घटनापछि स्थानीयवासीहरूले विरोध र आन्दोलनसमेत गरेका थिए। ती घटनाले विपद् व्यवस्थापन प्रणाली सुधार गर्न दबाब सिर्जना गरे पनि व्यवहारमा उल्लेखनीय सुधार नदेखिएको भन्दै स्थानीयहरू निराश छन्।
“घटना भएपछि मात्र सक्रिय हुने प्रवृत्ति अझै हटेको छैन,” एक सामाजिक अभियन्ता भन्छन्, “विपद् व्यवस्थापन भनेको प्रतिक्रिया होइन, पूर्वतयारी र जोखिम न्यूनीकरण हो भन्ने कुरा बुझ्न जरुरी छ।”
जनताको चेतावनी: अब ढिलाइ सह्य हुँदैन
बढ्दो जोखिमसँगै जनस्तरमा आक्रोश पनि चुलिँदै गएको छ। स्थानीयवासीहरूले स्पष्ट रूपमा चेतावनी दिएका छन्—यदि समयमै प्रभावकारी कदम चालिएन भने सम्भावित दुर्घटनाको सम्पूर्ण जिम्मेवारी सम्बन्धित निकायले नै लिनुपर्नेछ।
उनीहरूले तत्काल जोखिम क्षेत्रको पहिचान, दमकल सेवा विस्तार, सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन, तथा आपतकालीन कार्ययोजना लागू गर्न माग गरेका छन्।
समय अझै बाँकी छ
विशेषज्ञहरूका अनुसार अहिले पनि सही समयमा आवश्यक कदम चालिए आगलागीबाट हुने सम्भावित क्षति न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ। तर त्यसका लागि स्थानीय सरकारको सक्रियता, समन्वय र जिम्मेवारीपूर्ण भूमिका अत्यावश्यक छ।
यदि निष्क्रियता यथावत् रहिरह्यो भने यसको परिणाम गम्भीर र दीर्घकालीन हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ। त्यसैले अब ढिलाइ नगरी जनताको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
दमकल चाँडै आउँदैः मेयर पौडेल
यता इटहरी उपमहानगरपालिकाका मेयर हेमकर्ण पौडेलले इटहरीमा दमकल खरिदका लागि उपमहानगरले आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाईसकेको र केही समय भित्रमै आउने बताए । उनले दमकल खरिदका लागि नागरिक स्तरबाट चन्दा संकलन गरिरहनु नपर्ने भन्दै कसैलाई रकम नदिन सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत अपिल समेत गरेका छन् ।
