करिब १० लाख रुपैयाँ आफ्नै खर्चमा ६ हजार ४७० मिटर अग्लो हिमालको सफल आरोहण, हिमाली पर्यटनका पूर्वाधार सुधार गर्न राज्यसँग आग्रह
सोलुखुम्बुः प्रदेश लेखा इकाई कार्यालय ओखलढुंगाका कार्यालय प्रमुख तथा वरिष्ठ लेखा अधिकृत आठौँ तहका पृथ्वीमान लिम्बुले मेरापिक हिमालको सफल आरोहण गरेका छन्। निजी खर्चमा मेरापिक हिमाल आरोहण गर्ने नेपालकै पहिलो अधिकृत कर्मचारीका रूपमा उनले नयाँ उपलब्धि हासिल गरेका हुन्।
लिम्बु सन् २०२६ अक्टोबर १८, आइतबार बिहान ७ बजेर १० मिनेटमा समुद्री सतहबाट ६ हजार ४७० मिटर उचाइमा रहेको मेरापिक हिमालको चुचुरोमा पुगेका थिए। उनी सोही दिन बिहान ३ बजेर ५ मिनेटमा ५ हजार ८०० मिटर उचाइमा रहेको उच्च शिविरबाट चुचुरोतर्फ प्रस्थान गरेका थिए। उच्च शिविरबाट आरोहण सुरु गरेको करिब चार घण्टामै उनी हिमालको शिखरमा पुग्न सफल भएका हुन्।
आरोहणका लागि लिम्बुले व्यक्तिगत रूपमा करिब १० लाख रुपैयाँ खर्च गरेका छन्। आरोहणको व्यवस्थापन एटलस अल्पाइन एक्सपिडिसन प्रा. लि.ले गरेको थियो भने पथप्रदर्शकका रूपमा सिङ्गी लामा सहभागी थिए।
सरकारी सेवामा रहेर आफ्नो व्यक्तिगत खर्चमा हिमाल आरोहण गरेका लिम्बुको यो उपलब्धिले सरकारी कर्मचारीको व्यक्तिगत रुचि, साहसिक गतिविधि र नेपालको हिमाली पर्यटनप्रतिको आकर्षणलाई समेत उजागर गरेको छ।
आधार शिविरको यात्रापछि हिमाल आरोहण गर्ने सोच
लिम्बुले यसै वर्ष ४ हजार ५०० मिटर उचाइमा रहेको मार्डी बेस क्याम्प र ५ हजार ३५४ मिटर उचाइमा रहेको सगरमाथा आधार शिविर (एभरेस्ट बेस क्याम्प) को यात्रा पूरा गरेका थिए। ती यात्रापछि आफ्नै देशका हिमाल पनि आरोहण गर्नुपर्छ भन्ने सोच विकास भएको उनले बताएका छन्।
नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाली भूगोल र साहसिक पर्यटनका दृष्टिले विश्वमै विशिष्ट सम्भावना बोकेको मुलुक हो। आफ्नै देशका हिमाललाई नजिकबाट बुझ्ने, तिनको अनुभव लिने र हिमाली क्षेत्रको वास्तविक अवस्था अवलोकन गर्ने उद्देश्यले आफू आरोहणतर्फ आकर्षित भएको लिम्बुको अनुभव छ।
आधार शिविरसम्मका यात्राका क्रममा उनले हिमाली क्षेत्रको सामाजिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक अवस्था र भौगोलिक बनोटबारे अध्ययन गर्ने अवसरसमेत पाएका थिए। हिमाली क्षेत्रको जीवनशैली, स्थानीय समुदायको अवस्था, पर्यटनसँग जोडिएका गतिविधि र भौगोलिक चुनौतीलाई प्रत्यक्ष रूपमा बुझ्न पाउनु आफ्नो यात्राको महत्त्वपूर्ण पक्ष रहेको उनको अनुभव छ।
हिमाल आरोहणलाई केवल साहसिक उपलब्धिमा सीमित नराखी त्यसबाट प्राप्त अनुभव र ज्ञानलाई व्यवहारमा उपयोग गर्न सकिने पनि उनको भनाइ छ। हिमाली क्षेत्रको भ्रमण र आरोहणले प्राकृतिक वातावरण, स्थानीय जीवनशैली तथा पर्यटनका सम्भावना र चुनौतीलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर प्रदान गर्ने उनले बताएका छन्।
हिमाली पर्यटनका पूर्वाधार सुधार गर्न राज्यको ध्यानाकर्षण
मेरापिक आरोहणका क्रममा लिम्बुले हिमाली पर्यटन क्षेत्रमा आधारभूत पूर्वाधारको अवस्था सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्। विशेषगरी उच्च शिविर तथा आधार शिविरमा रहेका शौचालयको सरसफाइ, खोलामाथिका साँघुको अवस्था र पदमार्गको सुधारमा सम्बन्धित निकायले ध्यान दिनुपर्ने उनको आग्रह छ।
उनका अनुसार आरोहणका क्रममा उच्च शिविर र आधार शिविरमा रहेका शौचालय अत्यधिक फोहोर अवस्थामा भेटिएका थिए। सरसफाइको अभावका कारण ती शौचालय प्रयोग गर्न कठिन हुने र कतिपय अवस्थामा खुला हिमाली क्षेत्रमा दिसापिसाब गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनले बताए।
हिमाली क्षेत्रको संवेदनशील वातावरणमा फोहोर व्यवस्थापन र सरसफाइको उचित प्रबन्ध नहुँदा वातावरणीय स्वच्छता कायम राख्न चुनौती उत्पन्न हुने उनको अनुभव छ। हिमाल आरोहण तथा पदयात्राका लागि पुग्ने पर्यटकको सङ्ख्या र पर्यटन गतिविधिलाई व्यवस्थित बनाउन आधारभूत सुविधाको विकास आवश्यक रहेको उनले औँल्याएका छन्।
त्यसैगरी, खोलामाथि निर्माण गरिएका साँघु जीर्ण हुँदा आवतजावत कठिन र जोखिमपूर्ण हुने गरेको उनले बताए। पदयात्री, पर्यटक तथा स्थानीय बासिन्दाले प्रयोग गर्ने यस्ता संरचनाको समयमै मर्मतसम्भार हुन नसके यात्रा असहज हुनुका साथै दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढ्न सक्ने उनको भनाइ छ।
हिमाली क्षेत्रमा सुरक्षित यात्रा, स्वच्छ वातावरण र पर्यटकमैत्री सेवा सुनिश्चित गर्न शौचालयको उचित व्यवस्थापन, साँघुको मर्मत तथा पदमार्गको स्तरोन्नतिमा राज्यले प्राथमिकता दिनुपर्ने उनले आग्रह गरेका छन्।
